Náttúruverndanefndir
Náttúruverndanefndir
Eftirlit náttúruverndarnefnda
Náttúruverndarnefndir skulu vera sveitarstjórnum til ráðgjafar um náttúruverndarmál.
Þær skulu stuðla að náttúruvernd hver á sínu svæði, m.a. með fræðslu og umfjöllun um framkvæmdir og starfsemi sem líkleg er til þess að hafa áhrif á náttúruna, og gera tillögur um úrbætur til sveitarstjórna og Umhverfisstofnunar.
Hlutverk nefndanna er víðtækt og tengist 33.,37.,44.,47 og 70 gr. náttúruverndarlaganna. Náttúruverndarnefndir skulu fara yfir skipulagsáætlanir, hafa eftirlit með að jarðmyndanir sem njóta sérstakrar verndar skv. 37.gr. laganna verði ekki fyrir röskun, hafa yfirlit yfir eignir í hirðuleysi og efnistöku ásamt því að stuðla að auðvelda almenningi útivist.
Undirbúningur friðlýsinga
Formleg friðlýsing skv. náttúruverndarlögum tryggir varðveislu svæða til framtíðar.
Með formlegri friðlýsingu er gert samkomulag og settar reglur sem auglýstar eru í Stjórnartíðindum og þeim verður ekki breytt nema með sama vinnuferli þ.e. samkomulagi og nýrri auglýsingu. Í flestum tilvikum er aðgengi almennings tryggt í samræmi við almennar reglur þar að lútandi.
Hjá Umhverfisstofnun má fá upplýsingar um þær reglur og takmarkanir sem almennt er beitt á friðlýstum svæðum.
Umhverfisstofnun beinir því til fólks að taka til umræðu friðlýsingu náttúruminja á sínu svæði.
Einkum telur stofnunin mikilvægt að fjölga fólkvöngum í nágrenni þéttbýlis. Fólkvangar eru reknir á ábyrgð og að frumkvæði sveitarstjórna. Tilgangur fólkvanga er að tryggja almenningi aðgang að landsvæði til útivistar og fræðslu í nágrenni þéttbýlis.
Umsjón og rekstur friðlýstra svæða
Umhverfisstofnun stefnir að því að auka verkefni og hlutverk náttúruverndar í héraði. Stofnunin telur að umsjón og eftirlit með friðlýstum svæðum sé yfirleitt best fyrirkomið hjá heimaaðilum, t.a.m. náttúruverndarnefndum.
Friðlýsing er auglýsing og með sífellt auknu vægi ferðamennsku og náttúruverndar er hagur í því að hafa aðdráttarafl eins og friðlýst svæði sem vel er hugsað um og þar sem veittar eru upplýsingar um náttúru, sögu og þjóðfélag.
Samkvæmt 34. gr. náttúruverndarlaga getur Umhverfisstofnun falið einstaklingum eða lögaðilum umsjón og vörslu friðlýstra svæða. Umhverfisráðherra staðfestir slíka samninga.
Skráning náttúruminja
Ákveðið hefur verið að endurskoða aðferðafræði náttúruminjaskráningar á landsvísu þannig að skráningin byggi meira á vísindalegri úttekt og samanburði svæða.
Þrátt fyrir að reynt sé að skrá náttúrugæði út frá fjölbreytileika lífríkis og jarðmyndana verður ætíð huglægur þáttur í náttúrulýsingum sem ekki byggir á vísindalegum forsendum. Fegurð svæðis og útivistargildi byggir á þekkingu á landi, umhverfi og íbúum og virðingu fyrir náttúru og sögu.
Umhverfisstofnun óskar eftir ábendingum um svæði sem ástæða þykir til að vernda.
Staðardagskrá 21
Staðardagskrá 21 (Local Agenda 21) er áætlun sem öllum sveitarstjórnum heimsins er ætlað að gera í samræmi við ályktun Heimsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um umhverfi og þróun í Ríó de Janeiró 1992. Nánar tiltekið er hér um að ræða áætlun um þau verk sem vinna þarf í hverju samfélagi um sig til að nálgast markmiðið um sjálfbæra þróun á 21. öldinni, þ.e.a.s. þróun sem tryggir komandi kynslóðum viðunandi lífsskilyrði.
