Svanurinn

Svanurinn er opinbert umhverfismerki Norðurlandanna

Svansmerkið er leiðandi umhverfismerki í heiminum

Vörumerkið hefur mjög sterka markaðsstöðu

Kannanir sýna að Svanurinn hefur mjög sterka markaðsstöðu. Svanurinn er meðal tíu sterkustu vörumerkjanna í Finnlandi skv. nýlegri könnun og verðmæti merkisins er talið vera um 85 milljónir evra. Rannsóknir á Norðurlöndum hafa þar að auki sýnt fram á að það er auðveldara að ná árangri með nýja vöru ef hún er Svansmerkt og neytendur hafa ekki jafn mikla verðmeðvitund gagnvart Svansmerktri vöru. Kostir þess að vera með Svansvottun ættu því að vera ótvíræðir.

Reynsla fyrirtækja sem hafa fengið vottun sýnir að þau hafa náð:

Rekstrarsparnaði

Bættri ímynd

Neytendur gera sífellt meiri kröfur um að geta valið vöru og þjónustu sem hefur minni umhverfisáhrif og er betri fyrir heilsuna. Svanurinn er vel þekkt umhverfismerki sem neytendur vita að tryggir gæði. Fyrirtæki geta því stolt auglýst að vara þeirra eða þjónusta hefur hlotið Svansvottun og sé því betri fyrir umhverfið og heilsuna. Þannig eykst samkeppnishæfni fyrirtækja með Svansvottun.

Betri þjónustu

Starfsmenn fyrirtækja sem fá Svansvottun taka þátt í aðlögunarferlinum og verða því yfirleitt áhugasamir, virkir og meðvitaðir þátttakendur í að bæta vöruna eða þjónustuna. Með því að fá Svansvottun er einnig verið að koma til móts við óskir æ fleiri viðskiptavina um að bjóða upp á vöru eða þjónustu sem er betri fyrir umhverfið og heilsuna.

Betri ferilstjórnun

Bættri frammistöðu í umhverfismálum

Svansvottun er trúverðug leið til að sýna fram á að fyrirtæki sé að vinna að umhverfismálum því að bætt frammistaða í umhverfismálum er óhjákvæmileg afleiðing vottunarferilsins. Fyrirtæki sem hlotið hafa Svansvottun hafa á hnitmiðaðan hátt sýnt fram á að verið sé að lágmarka umhverfisáhrif vöru eða þjónustu fyrirtækisins og Svansvottun gerir jafnframt kröfu um stöðugar umbætur.

Betri samkeppnishæfni í vistvænum innkaupum

Þú getur fengið kynningarfund um Svaninn

Starfsmenn Svansins geta heimsótt fyrirtækið þitt og kynnt þér og þínum starfsmönnum nánar hvað felst í því að sækja um og vera með Svansvottun. Starfsmenn Svansins hjá Umhverfisstofnun kanna hvort sú vara eða þjónusta sem þú vilt láta votta tilheyri einhverjum þeirra vöruflokka sem viðmið Svansins ná yfir. Hafðu samband við okkur.

Þú sækir um Svaninn hjá Umhverfisstofnun

Þú sækir um Svansvottun og greiðir umsóknargjald skv. gjaldskrá Umhverfisstofnunnar, sem er vegna vinnu við meðferð umsóknarinnar. Þú getur nálgast umsóknareyðublaðið hér.

Þitt fyrirtæki vinnur að því að uppfylla kröfur og endurskoða innri ferli

Viðmiðunarreglur Svansins eru sérsniðnar að hverjum vöruflokki eða tegund þjónustu fyrir sig. Starfsmenn Svansins benda þér á hvar þú getur nálgast viðmiðunarreglur fyrir þína vöru eða þjónustu, en svo er komið að þér að kanna að hversu miklu leyti starfssemi þín uppfyllir viðmið Svansins og hverju þarf að breyta til að svo verði. Fyrir flestar vörur eða þjónustu er hægt að notast við samnorrænar vefgáttir til að halda utan um skrár og kerfismat við undirbúning vottunar. Þessi undirbúningsvinna tekur yfirleitt nokkra mánuði, allt eftir því hversu langt á veg fyrirtækin eru komin áður en ferlið hefst. Gerðar eru strangar kröfur um skjalfestingu og að hægt sé að fara sönnur fyrir því að búið sé að mæta viðmiðum Svansins.

Vottunaraðili kemur og tekur út framleiðslu vörunnar eða þjónustuna

Þegar þú og starfsmenn Svansins sammælast um að tímabært sé að fara í úttekt fara starfsmenn Svansins yfir umsóknina og öll gögn sem henni fylgja og ganga úr skugga um að forvinnunni sé lokið. Ákveðin er dagsetning fyrir úttekt, en þá fer úttektarmaður á staðinn og sannreynir að umsóknargögnin endurspegli í reynd framleiðslu vörunnar eða framkvæmd þjónustunnar.

Ef viðmið eru uppfyllt færð þú vottunina

Búast má við því að úttektarmaður setji fram einhverjar athugasemdir eftir fyrstu úttekt. Þegar brugðist hefur verið við þeim hlýtur varan eða þjónustan Svansvottun. Þú hefur gengið í gegnum strangt ferli og mátt nú stoltur nota Svansmerkið þér til framdráttar við kynningu vöru þinnar eða þjónustu.

Viðmiðin eru mismunandi eftir vöru– og þjónustuflokkum

Til þess að áreiðanleiki Svansins sé sem mestur fer vottun á hverjum vöru- eða þjónustuflokki fram út frá sérhæfðum viðmiðum, en í dag eru til rúmlega 60 mismunandi flokkar af vöru og þjónustu sem geta fengið vottun. Innan hvers flokks eru svo margar tegundir vöru og þjónustu en yfir 6000 vörutegundir bera í dag Svansmerkið og búið er að gefa út 2000 leyfi.

Hér má nálgast öll viðmið Svansins á ensku og norðulandatungumáli. 

Viðmiðin eru unnin í samstarfi við sérfræðinga og fyrirtæki á sviðinu

Þegar tekin er ákvörðun um hvort þróa eigi ný viðmið fyrir Svaninn er tekið mið af því hversu umfangsmikil umhverfisáhrif hljótast af umræddri vöru eða þjónustu frá vöggu til grafar, hvaða möguleikar eru á því að draga úr umhverfisáhrifum og hvort Svansmerkingin sjálf geti haft jákvæð áhrif á val neytenda og þróun innan vöru– eða þjónustuflokksins til langs tíma. Teymi óháðra sérfræðinga er sett saman til að móta viðmið Svansins fyrir hvern vöru– eða þjónustuflokk fyrir sig. Áður en ákvörðun um viðmiðunarreglur er tekin er auglýst eftir athugasemdum frá atvinnulífinu, umhverfisverndarsamtökum og yfirvöldum í opnu umsagnar– og samráðsferli.

Viðmiðin eru endurskoðuð á þriggja til fjögurra ára fresti

Endurskoðun á viðmiði hefst í raun um leið og fyrsta vottunin fer fram skv. viðkomandi viðmiði. Endurskoðunarferlið er að mörgu leiti svipað grunnvinnunni sem liggur að baki mótunar á nýju viðmiði, því fram fer rýni allra þátta sem liggja til grundvallar viðkomandi viðmiði. Sækja þarf um endurvottun þegar ný viðmið taka gildi.

Regluleg endurskoðun viðmiða tryggir stöðugar umbætur

Tilgangur endurskoðunar er að stuðla að stöðugum endurbótum, bæði á viðmiðunum sjálfum og framsetningu þeirra en einnig á því hvaða kröfur eru settar til grundvallar Svansmerkingu viðkomandi vöru eða þjónustu. Verkferli sífelldrar endurskoðunar leiðir af sér markvissar umbætur sem skilar sér í bæði traustu umhverfismerki og gæðum vottaðrar vöru og þjónustu.

Svanurinn er ekki rekinn í hagnaðarskyni

Rekstur Svansins er að hluta fjármagnaður með opinberum fjárframlögum í gegnum rekstur Umhverfisstofnunar og að hluta með gjöldum sem innheimt eru fyrir umsóknir um og notkun á Svansmerkinu. Fyrirtæki sem hafa leyfi til að nota Svaninn á tiltekna vöru eða þjónustu sem seld er á Íslandi greiða gjald samkvæmt gjaldskrá Svansins, sjá nánar neðar. Íslenskir leyfishafar Svansins sem flytja út vöru til hinna Norðurlandanna greiða að sama skapi gjald til Svansins í viðkomandi löndum.

Kostnaður tengist í megindráttum eftirfarandi þáttum:

• ­Þróun á viðmiðunarreglum. Að þróa kröfur fyrir hvern vöruflokk er nákvæmnisvinna sem tekur tíma og verður að vinna afar vel. Það tekur um þrjú til fjögur ár að móta kröfur fyrir nýjan vöruflokk.
• ­Umsýsla vegna umsókna og eftirlits með vörum/þjónustu. Þegar fyrirtæki sækir um leyfi til að nota Svaninn tekur það að jafnaði um þrjár vinnuvikur að ganga úr skugga um að allar upplýsingar frá fyrirtækinu standist.
• Mikilvægt er að veita upplýsingar og kynna umhverfismerkið Svaninn fyrir neytendum, framleiðendum, innflytjendum og söluaðilum. Kynningarherferðir og önnur markaðssetning miðar að því að kynna Svaninn og auka sölu á Svansmerktum vörum og þjónustu.

Kostnaður þinn felst í umsóknargjaldi og árgjaldi

Gjöld vegna Svansins eru greidd til Umhverfisstofnunnar, umsjónaraðila Svansins á Íslandi. Umsóknargjald er greitt samhliða umsókn um Svansmerkið og nemur það 300 þúsund krónum. Lítil fyrirtæki greiða lægra umsóknargjald eða 150 þúsund krónur en lítil fyrirtæki teljast þau sem eru með 10 starfsmenn eða færri og heildarveltu undir 200 milljónum króna.

Árgjald er skilgreint eftir því hvort um ræðir Svanvottaða vöru eða Svansvottaða þjónustu. Vegna Svansvottaðrar vöru er greitt árgjald sem samsvarar 0,3% af ársveltu vörunnar en vegna Svansvottaðrar þjónustu samsvarar árgjaldið yfirleitt um 0,15% af ársveltu þjónustunnar. Árgjald vegna Svansvottunar er að lágmarki 50 þúsund krónur, en hámarksárgjald er mismunandi eftir vöru og þjónustuflokkum.